“Mnoštvo riječi ne ukazuje na mnoštvo znanja.“ Tales

recnikNačin na koji Prvi tom Rječnika crnogorskog narodnog i književnog jezika I (A – V) koji je objavila Crnogorska akademija nauka i umjetnosti (CANU) u tumačenjima riječi „bisksualac“, „brak“ i „voljeti“ tretira lezbejke, gejeve, biseksualne, interseksualne i queer osobe u Crnoj Gori, oslikao je nedostatak osnovnog znanja, kapaciteta za usvanjem i vladanjem naučno i društveno potvrđenim činjenicama, te svijesti o nama i našim ljudskim pravima.

Za Kvir Montenegro, pitanje neprihvatanja tumačenja riječi od značaja za LGBTIQ osobe u CANU rječniku je pitanje dostojanstva i samopoštovanja.

Vjerujemo da su riječi „biseksualac“, „brak“ i „voljeti“ koje su u direktnoj vezi sa našim ljudskim pravima, ali i ostale riječi koje se odnose na ljudska prava žena, rodne uloge i nacionalne i vjerske manjine u Crnoj Gori, a čija tumačenja ne oslikavaju savremene naučne tokove i društvenu realnost, bile izuzete iz procesa naučno-istraživačkog rada.

Zbog konteksta koji se gradi u rječniku, primjerima koje izdavajamo i u slučaju tema i odrednica koje danas pripadaju LGBTIQ osobama, i istoj kulturi, podsjećamo CANU kao izdavača Rječnika da:

       1. Biseksualne osobe nemaju dva pola, kao ni polne žlijezde suprotnog pola. Interseksualne osobe imaju u određenoj mjeri polne tjelesne karakteristike oba pola.

       2. Biseksualne osobe nemaju samo seksualnu „sklonost“ ka osobama svog i suprotnog pola. Imaju emotivnu i seksualnu privlačnost.

       3. Ženska osoba biseksualne orijentacije nije biseksualac. Muškarac jeste, a žena je biseksualka.

       4. Brak, kao i ostali oblici zajednica dvije osobe (vanbračna zajednica, civilno ili registrovano partnerstvo), u savremenim društvima podrazumijevaju zajednicu dvije osobe različitog ili istog pola. Savremeni svijet i nauka nemaju dileme u vezi sa tim.

       5. Ljubav između dvije osobe, u kontekstu emotivnih i seksualnih odnosa, postoji i među osobama istog pola. Nije rezervisana isključivo i samo za osobe različitog pola.

Adekvatno obrazovanje o ljudskim pravima LGBTIQ osoba ima bitnu ulogu i veliki značaj u odnosu na prihvatanje i postizanje društvene jednakosti lezbejki, gejeva, biseksualnih, transrodnih, interseksualnih i queer osoba. S tim uvezi napominjemo da bilo koje knjige koje se štampaju u savremenom dobu ne bi smjele imati primjere koje ih smještaju u neka prošla vremena.

U pronalaženju naučno potvrđenih informacija autorki/ke rječnika nijesu morali poći dalje od Crne Gore. Osnovni pojmovnik LGBTIQ termina objavljen je u našoj zemlji tokom prethodnih šest godina više puta u više različitih publikacija dostupnih svima putem osnovne Google pretrage internet sadržaja.

Kvir Montenegro će Crnogorskoj akademiji nauka i umjetnosti poslati ove publikacije u nadi da će CANU taj materijal shvatiti i prihvatiti kao koristan izvor za kvalitetetan nastavak rada na Rječniku.


Danijel Kalezić
Kvir Montenegro